O skutki funkcjonowania systemu kaucyjnego dla miejskiej gospodarki odpadami zapytał radny Roman Matyja. W interpelacji skierowanej do prezydenta Bielska-Białej zwrócił uwagę na to, że butelki PET i puszki aluminiowe, które wcześniej trafiały do gminnego systemu gospodarowania odpadami i przynosiły przychody Zakładowi Gospodarki Odpadami S.A., są obecnie w dużej mierze przejmowane przez system kaucyjny.
Radny poprosił o przedstawienie danych dotyczących ilości przyjmowanych surowców, przychodów z ich sprzedaży oraz prognozowanych konsekwencji finansowych dla spółki i miejskiego systemu gospodarowania odpadami.
Znacznie mniej butelek i puszek w ZGO
Odpowiedź prezydenta miasta pokazuje wyraźną zmianę w ilości odpadów przekazywanych do Zakładu Gospodarki Odpadami. Od stycznia do września 2025 roku do ZGO trafiło 802,50 tony butelek PET oraz 132,58 tony puszek aluminiowych. W analogicznym okresie 2026 roku było to już tylko 355,20 tony butelek PET i 66,18 tony puszek aluminiowych. Oznacza to spadek ilości przyjętych butelek PET o około 56 proc., a puszek aluminiowych o około 50 proc.
Przychody ze sprzedaży surowców mocno spadły
Mniejsza ilość surowców przełożyła się na przychody spółki. W odpowiedzi na interpelację miasto przedstawiło również dane dotyczące sprzedaży PET i aluminium. W przypadku butelek PET przychody w pierwszym półroczu 2025 roku wyniosły 1 402 906,61 zł. W analogicznym okresie 2026 roku było to już 300 069,20 zł. W przypadku puszek aluminiowych przychody zmniejszyły się z 809 765,34 zł w pierwszym półroczu 2025 roku do 498 389 zł w pierwszym półroczu 2026 roku.
Zestawienie przychodów:
Butelki PET: 1,4 mln zł w 2025 roku wobec 300 tys. zł w 2026 roku.
Puszki aluminiowe: 809,7 tys. zł w 2025 roku wobec 498,4 tys. zł w 2026 roku.
Warto zaznaczyć, że dane dotyczące ilości odpadów obejmują okres od stycznia do września, natomiast przedstawione przez miasto przychody dotyczą pierwszego półrocza obu lat.
Wynik finansowy ZGO niższy o około 2 mln zł
W odpowiedzi na pytania radnego miasto poinformowało, że szacuje się, iż wynik finansowy Zakładu Gospodarki Odpadami za 2026 rok będzie niższy o około 2 mln zł. Jednocześnie zaznaczono, że nie można przypisywać całego pogorszenia sytuacji finansowej wyłącznie systemowi kaucyjnemu. Wśród pozostałych czynników wymieniono między innymi spadek cen sprzedawanych frakcji surowcowych oraz wzrost bieżących kosztów funkcjonowania zakładu. Dokładniejsza prognoza finansowa spółki na kolejne lata ma zostać przygotowana po pierwszym kwartale 2027 roku. Uwzględnione mają zostać aktualne uwarunkowania finansowe oraz planowane inwestycje.
Czy mieszkańcy zapłacą więcej za śmieci?
To jedna z najważniejszych kwestii poruszonych w interpelacji. Radny zapytał, czy ograniczenie przychodów ze sprzedaży surowców wtórnych może doprowadzić do wzrostu kosztów miejskiego systemu gospodarowania odpadami, a w konsekwencji do podwyższenia opłat ponoszonych przez mieszkańców.
Prezydent wskazał, że system kaucyjny może wpływać na sytuację finansową gminnego systemu gospodarowania odpadami, przede wszystkim poprzez zmianę ilości i struktury odpadów zbieranych selektywnie oraz ograniczenie przychodów ze sprzedaży niektórych surowców.
Jednocześnie miasto zwraca uwagę, że sprzedaż surowców to tylko jeden z elementów całego systemu. Największą część wydatków stanowią koszty odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. W 2025 roku odpowiadały one za ponad 80 proc. całkowitych kosztów systemu.
W odpowiedzi znalazła się również ważna informacja dla mieszkańców: miasto nie widzi obecnie podstaw do podnoszenia stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od 1 stycznia 2027 roku.
Miasto czeka na roczne podsumowanie
W interpelacji Roman Matyja poruszył również kwestię osiągania przez gminę wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Miasto wyjaśnia, że pełna ocena wpływu systemu kaucyjnego na realizację tych obowiązków będzie możliwa dopiero po sporządzeniu rocznego sprawozdania z gospodarowania odpadami komunalnymi. Dokument ten składany jest do 31 marca roku następującego po roku, którego dotyczy.
Prezydent przypomniał również, że gmina, która nie osiągnie wymaganych poziomów, może podlegać karom pieniężnym. Jak zaznaczono w odpowiedzi, ustawodawca nie ogłosił zmian w przywołanych przepisach, które miałyby obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.
System kaucyjny obowiązuje od 1 października 2025 roku, dlatego 2026 rok jest pierwszym pełnym rokiem jego funkcjonowania. Dopiero kolejne miesiące i roczne podsumowania pokażą, jak duży będzie jego długofalowy wpływ na miejską gospodarkę odpadami.
Na razie wiadomo jedno: do ZGO trafia zdecydowanie mniej butelek PET i puszek aluminiowych, a przychody z ich sprzedaży wyraźnie spadły. Jednocześnie miasto zapewnia, że obecnie nie ma podstaw do podwyższania opłat za śmieci od początku 2027 roku.
